Röportajlar

Doların 8 TL olması beni şaşırtmaz

Türk Lirası dolar ve euro karşısında her gün biraz daha değer kaybederken ünlü İktisatçı Prof. Dr. Serdar Sayan, “Yılsonuna dek istihdam oranının yüzde 40’a inmesi, küçülmenin yüzde 9’u bulması, enflasyonun da yüzde 12 çıkması, dolar kurunun 8 TL’ye yükselmesi beni şoke etmez. Daha kötüsü de olabilir.” dedi.

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi (TOBB ETÜ) Sosyal Politikalar Araştırma Merkezi (SPM) Direktörü ve İktisat Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Serdar Sayan, işsizlikte Covid-19 salgını atlatıldıktan sonra bile ciddi bir düşüş beklenmemesi gerektiğini vurgulayarak şu anda küçük işletmeler başta olmak üzere ciddi sorunların yaşandığını söyledi.

Sayan, hükümetin kentlerde kayıt dışı çalışan 4.5 milyon kişinin destek ihtiyacına sırtını döndüğünü, bunların sanki bu ülkenin vatandaşları değilmiş gibi kaderine terk edildiğine dikkat çekti. “Bir kısım müteahhitleri ne pahasına olursa olsun desteklemeye dayalı bir ekonomi politikaları demetinin eninde sonunda bu kadar işsizlik yaratacağı belliydi” dedi.

 Cumhuriyet ekonomi muhabiri Şehriban Kıraç, “Pandemiden sonra nereye varacağımız belli değil, ama nerede olduğumuz tablosu vahim” diyen Prof. Dr. Serdar Sayan ile Covid-19’un iş piyasasına etkilerini konuştu.

İŞSİZLİK ORANLARI YANILTICI

– Son verilerde işsizlik yüzde 12.8 olarak açıklandı, işgücünde ve istihdamda büyük kayıp var, bu verileri nasıl okumak gerekiyor?

Pandemi sürecinde yaşananlar, işsizlik oranını anlamlı bir gösterge olmaktan çıkardı artık. Uluslararası tanıma göre insanların işsiz sayılması için iş aramaya devam ediyor olmaları gerekiyor. İşini kaybedenler ümidini kaybedip iş aramayı bırakırsa işsiz sayılmıyorlar. O yüzden de resmi işsizlik oranları artmak şöyle dursun düşüyor. İtalya, İspanya ve Yunanistan’da da benzer bir durum var: Milyonlarca insan işini kaybetti ama işsizlik oranları artmıyor. Bu ülkelerin ortak özelliği, işsizliğin pandemi öncesinde de çok yüksek olması. Yani Türkiye’de iş bulmak, Covid-19 olmasa da çok zordu. Pandemi çıkınca işini kaybedenler yeni iş aramayı bıraktı. Biz SPM olarak haziran dönemi işsizlik oranı tahminimizi yüzde 13 olarak açıklayacağız. Ama tam isabetle tuttursak bile bu oran işsizliğin gerçek boyutlarını yansıtan bir gösterge olmayacak. Bu oranın artık dikkate alınmamasını gerektiren belli başlı iki neden var: Birincisi, işsiz kalanlar iş aramayı bırakınca tanım gereği işgücünden de çıkarak işsizlik oranı hesabının dışında kalıyorlar. İkincisi de işten çıkarmanın yasaklanması ve çalışanların (günlük 39 lira devlet desteği sağlanarak) ücretsiz izne çıkarılması. Bu insanlar fiilen işsiz olsalar da kâğıt üzerinde istihdamda gözüküyorlar. İşin aslı ücretsiz izne çıkarılanların kayda değer bir bölümü Covid tehdidi ortadan kalktıktan sonra da tekrar işe dönemeyecek. Çünkü dönecekleri bir işyerleri olmayacak.

– Yani işsiz sayısı daha da artacak…

 Korkarım öyle. Özellikle hizmet sektörlerindeki küçük işletmeler ayakta kalamıyorlar. İşsizlik pandemi sonrası daha da yüksek bir platoda seyredecek maalesef. Covid-19 bütün dünyayı vurdu ama Türkiye’nin ek talihsizliği bu şoka zaten krizdeyken maruz kalması oldu.

BENZERSİZ BİR KRİZ

– Ama hükümet krizi kabul etmiyor, düşen işsizlik rakamlarıyla övünüyor da?

Açıklamaya çalıştığım gibi işsizlik oranındaki düşmenin kozmetik bir şey olduğunu herkes biliyor. Benzersiz bir kriz yaşıyoruz. Şimdi artık geniş tanımlı işsizliğe, eğreti istihdama vb. bakmak lazım. 44’ten 39 saate inen haftalık çalışma süresi vb. göstergeler istihdam kaybını bariz biçimde gösteriyor ama işsizlik oranı artmıyor.

4.5 MİLYON KİŞİYE YOK MUAMELESİ

– Garanti ödemeleri destekleri hanelere mi aktarılsın diyorsunuz?

 Pandemi başladığında 2 milyon aileye biner lira destek sağlamanın tutarı 2 milyar liraydı. Osmangazi Köprüsü’nden geçmeyen araçlar için bu yıl devletin ödeyeceği garanti parası o 2 milyon haneye ayrılan paradan fazla. Bu şirkete garanti edilen para bu yıl pandemi yüzünden askıya alınırsa, işini, gelirini kaybeden işçi, esnaf ailelerinden 2 milyonuna daha destek verilir. Şirket köprüden geçiş yapan araçlardan geçiş ücretlerini almaya devam eder. Ama bu yılın özelliğine binaen garanti paraları askıya alınıp bu kaynak pandemi mağdurlarına aktarılır. Makul olan budur. Böyle bir dönemde bunun yapılmasını da uluslararası tahkim dahil hiç kimse engelleyemez

Kaynak: Cumhuriyet

Avatar

Editör

Yorum Yazın

Yorum Yazın...

Güncel Etkinlikler

Ekim

Kasım 2020

Aralık
Pzt
Sal
Çar
Per
Cum
Cmt
Paz
26
27
28
29
30
31
1
Etkinlikler için Kasım

1st

Etkinlik Yok
2
3
4
5
6
7
8
Etkinlikler için Kasım

2nd

Etkinlikler için Kasım

3rd

Etkinlikler için Kasım

4th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Kasım

5th

Etkinlikler için Kasım

6th

Etkinlikler için Kasım

7th

Etkinlikler için Kasım

8th

9
10
11
12
13
14
15
Etkinlikler için Kasım

9th

Etkinlikler için Kasım

10th

Etkinlikler için Kasım

11th

Etkinlikler için Kasım

12th

Etkinlikler için Kasım

13th

Etkinlikler için Kasım

14th

Etkinlikler için Kasım

15th

16
17
18
19
20
21
22
Etkinlikler için Kasım

16th

Etkinlikler için Kasım

17th

Etkinlikler için Kasım

18th

Etkinlikler için Kasım

19th

Etkinlikler için Kasım

20th

Etkinlikler için Kasım

21st

Etkinlikler için Kasım

22nd

23
24
25
26
27
28
29
Etkinlikler için Kasım

23rd

Etkinlikler için Kasım

24th

Etkinlikler için Kasım

25th

Etkinlikler için Kasım

26th

Etkinlikler için Kasım

27th

Etkinlikler için Kasım

28th

Etkinlikler için Kasım

29th

30
1
2
3
4
5
6
Etkinlikler için Kasım

30th