Röportajlar

Kadıköy yanlış dönüşüyor

Kadıköy’de kentsel dönüşümle yenilenen bazı yapıları ekolojik kriterler açısından inceleyen akademisyen Mustafa Çakırlar, örneklem için seçtiği yapılar arasında ekolojik yapı kriterlerine uygun bina bulamadı. Çakırlar Gazete Kadıköy’e konuştu:

Kentsel dönüşüm ve çevre, birbirine bağlı iki konu. Peki, kentler, dönüşümle yenilenirken, çevreye duyarlılık ne aşamada? Bu soruyu araştıran akademisyen Mustafa Çakırlar, Gebze Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı’nda yüksek lisans tezi hazırladı. Çakırlar, “Kentsel Dönüşüm Sürecine Sürdürülebilir ve Ekolojik Yaklaşım; Kadıköy Örneği” başlıklı tezinde, 6306 Sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden Haziran 2017’ye dek Kadıköy’deki yapıları, sürdürülebilir ve ekolojik açıdan ele aldı.

Suadiye, Bostancı, Merdivenköy, Zühtüpaşa, Göztepe, Osmanağa ve Rasimpaşa mahallelerindeki 30 yapıyı ekolojik yapı kriterlerine göre inceledi.
Almanya’da yapı bilgi modellemesi süreci üzerine çalışmalarını sürdüren Çakırlar, Gazete Kadıköy’e konuştu:

“KADIKÖY’E BORCUM VAR”
-Sanırım Kadıköylü değilsiniz. Teziniz için neden bu ilçeyi seçtiniz?
Kadıköylü olmaktan anladığımız eğer nüfus kütüğü ise Kadıköylü değilim evet (gülüyor). Ancak yüksek lisansa başladığım zamanlardan geçen yılın ortasına kadar yaklaşık 4 yıllık süreçte Kadıköy’de çalıştım ve yaşadım. Bu süreçte hem bir mimar olarak hem de ilçenin bir sakini olarak deneyimleyebileceğim ve araştırmama aktarabileceğim çok fazla veriye kolayca ulaşabilecektim, dolayısıyla araştırma kolaylığı son derece önemliydi. Ayrıca sayısal verilere baktığımızda Kadıköy’de kentsel dönüşüm öncesi ve sonrasına göre yapılaşma konusunda dramatik farklar göze çarpıyordu. Gayrimenkul değerlerinin görece yüksek olduğu, deneysel mimari çalışmaların yapılabileceği nispeten özgür işverenlerle çalışabileceğimiz bölgede neler yapıldığını araştırmak çok ilgi çekiciydi.

Sadece arkadaş ortamlarında şikayet eden birisi değil, harekete geçip elinden geleni yapan bir mimar olmak istedim. Kişisel olarak Kadıköy’e çok şey borçluyum. Bir anlamda tarihe not düşüp sorumluluğumu yerine getirdim diye düşünüyorum.

KADIKÖY YÜZÜNÜ GÜNEŞE DÖNEBİLİR
-Kadıköy’ün rüzgar, güneş enerjisi vb. çevresel verilerine bakarsak, bu ilçe ekolojik yapılar için ne kadar uygun ?
Güneş, dünyadaki tüm enerjinin kaynağı ve bu kaynağa uygun mimari çözümlerle Kadıköy’deki enerji harcamalarını önemli ölçüde düşürebiliriz. Güneş enerjisini hem elektrik enerjisi üretmekte, hem ısınmada hem de, -şaşırtıcı gelebilir ama- soğutmada kullanabiliriz. Ancak bu teknikleri kullanmak yapı maliyetlerini arttırır, dolayısıyla günümüzün iktisadi modeline maalesef uymadığı için tercih edilmiyor. Dürüst olmak gerekirse rüzgarın Kadıköy’de kullanımını kesin olarak ölçebilmek için benim yaptığımdan daha ileri bir araştırma gerekiyor. Ancak doğru mühendislik ve mimarlık hizmeti almış yapılar rüzgardan enerji üretebilirler. Ayrıca rüzgarın iklimlendirmeye ve havalandırmaya direkt etkisi olacağından bunlar için harcanacak enerjiden tasarruf edilebilir. Bunun dışında su tasarrufu ve verimli toprağın korunması konusunda almamız gereken çok yol var. Yağış suları direkt olarak kanalizasyona gidiyor ve çok daha hafif bir fıltrelemeyle kullanma suyu haline gelebilecek bu yağış suları kanalizasyon suları ile aynı fıltrelemeye girmek zorunda kalıyor hatta kimyasal kirleticiler yüzünden kullanılamaz hale geliyor. Toprak konusunda ise çok daha kötü durumdayız, toprak yerine geçirimsiz yüzeyler olan asfalt ve beton
nedeniyle yer altına inemeyen su yeryüzünde kalıyor ve su baskınlarına sebep oluyor. Yağış yoluyla yeryüzüne inen su topraktan süzülüp yeraltı su kaynaklarını besleyemiyor, bu kaynaklardan beslenen tatlı su kaynakları zamanla yok oluyor. Toprak yüzeylerin yerine geçen bu geçirimsiz yüzeyler aynı zamanda ısıyı depolayıp ışıma yoluyla yeryüzüne geri veriyor ve kentin iklimini tamamen değiştiren ısı adaları oluşturuyor. Özetlemek gerekirse yapılabilecek çok fazla şey var, sadece inşaat sektörü bu yönde motive edilmeli.

Dönüşüm eleştirisi
-“Seçilen yapılar arasında ekolojik yapı kriterlerine uygun olan yapı bulunamamıştır. Yapıların sadece depreme yönelik dönüşümünün yapıldığı, sürdürülebilir ve ekolojik kaygıların değil; hız ve yapı üretim ekonomisinin öncelendiği bir yapı ekosisteminin olduğu tespit edilmiştir” diyorsunuz. Yani sizce Kadıköy ‘deki kentsel dönüşüm bu açıdan yanlış ve eksik mi?
Yasa metninden tutun tüm ülke sathında uygulanışına kadar kentsel dönüşüm tamamen yanlış. Tabii ki deprem, coğrafyamızda çok önemli bir tehdit ve bu tehdide uyum sağlayamayan ve/ya ömrünü tamamlamış yapılar tabii ki ortadan kaldırılmalı. Ancak bunun yapılış biçimi son derece hatalı. Çok basitçe anlatmak gerekirse; varsayalım bir imar adasında az katlı, az daireli, eski ve deprem yönetmeliğine aykırı bir yapı var. Şehir ölçeğinde düşünecek olursak kanalizasyon sisteminden ulaşım yollarına, rekreasyon alanlarından kreşlere bütün sosyal donatılar ve kentsel tasarım buna göre üretilmiş. Kentsel dönüşümle birlikte bizim az katlı yapımızın yerine “rezidans” diye tabir edilen çok katlı bir yapı beliriveriyor… Kentsel herhangi bir planlama yapılmadan sadece depreme dayanıklı yapı üretimi göz önüne alınarak demografik
belki ütopik gelebilir ancak şunu unutmayalım ki insanlık doğada var olan türlerden yalnızca biri ve eğer doğaya yeterince saygı göstermezsek bunun mutlaka bir bedeli olur. Soruya dönecek olursak Kadıköy, bu bahsettiğim sorunlardan azade değil. Bence kentsel dönüşüm; iyi niyetle yola çıkılmış ama hedefinden çok sapmış bir proje. Kadıköy’deki kentsel dönüşüm ise hem yanlış hem eksik uygulamalar içeriyor.

-Kentsel dönüşüm, ekolojik şehir yapılanmasına geçmek için bir fırsatken, Kadıköy ‘de bu şekilde ilerlemiyor diye anladım.
Kesinlikle! Kentsel Dönüşüm Yasası’nın kabulünden sonra yerel yönetimler bünyesinde yeterli çalışmaların yapılmadığını söyleyebilirim. İmar planları üzerinde sadece yapılaşma oranlan değiştirildi ama çarpık şehirleşmenin önüne geçmek adına altyapı, sosyal donatı, ulaşım yolları ile imar ada ve parsellerinin yeniden düzenlenmesi gerekliydi. İnsanların konfor koşulları, yaşam kaliteleri ile mimari tasarım iktisadi kaygılara feda edildi.

“BAZI ADIMLAR İÇİN GEÇ…”
– Bu sonuçta etkili olan 3 neden (yapı sektörünün iş yapma biçimi, yetersiz ve/veya eksik mevzuatlar, yetersiz teknik elemanlar) ortadan kaldırılmalı diyorsunuz. Ama hala geç değil, değil mi? Zira dönüşüm sürüyor. Bundan sonrası için uyarı-önerileriniz neler?
Maalesef bazı adımlar için geç. Çünkü inşaat sektörü iktisadi açıdan dönüşümün başlangıcındaki kadar güçlü değil ve bu yüzden alınan kararların etkisini çok uzun sürede göreceğiz. Ancak zararın neresinden dönülürse kardır bakış açısıyla hareket edilebilir. Bence; tüm imar planları baştan ele alınmalı. Sürdürülebilir ve ekolojik kent tasarımı üzerine tartışmalar yapılmalı. Meslek odaları bu süreçte aktif rol almaya teşvik edilmeli. Mimarlar ve mühendislere meslek içi eğitimler verilmeli. Sektörün şu anki pozisyonunda sermaye sahipleri yapı üzerindeki her türlü karara bağımsız olarak karar verebilir durumdalar. Teknik elemanların; en az sermaye sahipleri kadar yapı üzerinde yetkisi olacak şekilde yapılaşma hiyerarşisi düzenlenmeli. Mevcut yapılara uygulandığı takdirde ekolojik etkilerini daha aza indirecek teknikler var. Bu teknikler araştırılarak yerel yönetimlere, ekolojik olarak standartları belirleme ve bu standartlara uymayan binalara yaptırım yetkisi verilmeli. Bu yetkinin nasıl kullanıldığı bağımsız devlet kuruluşlarıyla denetlenmeli.

Avatar

Editör

Yorum Yazın

Yorum Yazın...

Güncel Etkinlikler

Haziran

Temmuz 2020

Ağustos
Pzt
Sal
Çar
Per
Cum
Cmt
Paz
29
30
1
2
3
4
5
Etkinlikler için Temmuz

1st

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

2nd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

3rd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

4th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

5th

Etkinlik Yok
6
7
8
9
10
11
12
Etkinlikler için Temmuz

6th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

7th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

8th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

9th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

10th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

11th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

12th

Etkinlik Yok
13
14
15
16
17
18
19
Etkinlikler için Temmuz

13th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

14th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

15th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

16th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

17th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

18th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

19th

Etkinlik Yok
20
21
22
23
24
25
26
Etkinlikler için Temmuz

20th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

21st

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

22nd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

23rd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

24th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

25th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

26th

Etkinlik Yok
27
28
29
30
31
1
2
Etkinlikler için Temmuz

27th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

28th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

29th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

30th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Temmuz

31st

Etkinlik Yok