Uncategorized

Kutsal arayışında yeni fetiş: Kentsel dönüşüm

Mimar Mehmet Osmanlıoğlu, kentsel dönüşümü farklı bir bakış açısıyla Kentimistanbul için değerlendirdi.

Toplumların tabii olarak değişim ve dönüşüm süreçleri vardır. Bu, makul ölçüler dâhilinde her dönem için kabul edilebilir bir vakadır. Bu, bir tür kendini güncellemedir. Çağın ihtiyaçlarına karşı donanımlarını yeniden düzenleyerek gelebilecek iç ve dış etkilere karşı hazırlıklı olmaları pek tabii bir durumdur. Ama bu güncelleme hiçbir zaman toplumu ayakta tutan din, kültür, ahlak ve adalet ölçülerinin hayatın dışına itilmesi gibi bir savruluşun kabulü anlamına da gelmez, gelmemelidir!Üretilen bazı kavramların arkasına sığınıp onları kutsallaştırarak adeta dokunulmaz kılmak, onun ortaya çıkardığı meseleyi derinliğine ele alıp eleştirel açıdan değerlendirmemizi engeller. İlk beş asrı saymazsak, İslam dünyasında eleştiri geleneğinin yaşatılmadığı, kutsayıcı ve teslimiyetçi bir statükonun tüm çevreleri kuşattığı ve yön verdiği görülmektedir. Şarklı cemiyetler bazı şeyleri olduğundan fazla kutsuyor, ya da hiç kutsal olmayan şeylere kutsal olma vasfını atfediyor ve onları fetişist bir bakışla özel bir yere koyma gibi onları sarmalayan alışkanlıkları hüküm sürüyor…

Mevcut iktidarın eğitim, kadın ve aile, kültür, sanat, şehircilik, diplomasi ve buna benzer politikalarındaki eksik ve hataları ortada… Bu yazının konusu ise sadece toplum-şehircilik-inanç-kültür ilişkilerine etkileri açısından kentsel dönüşüm uygulamalarında yapılan hataların topluma yansımalarını ele almak ve oldukça önemli olan bu konuya dikkati çekmektir.

Memleketimize karşı dış güçlerin hiçbir zaman eksilmeyen fizikî ya da finansal hamlelerini görmeye alıştık. Küresel güçlerin açıktan ya da taşeronları vasıtasıyla ülkemize yönelttiği tecavüzlerin ardı arkası kesilmiyor. Ancak bir de bu saldırıların, içeriden desteklenen ve cemiyeti ayakta tutan değerleri imha etmeye çalışan bir yüzü var ki, bunu ifade ettiğinizde hiç de beklemediğiniz bir cevapla karşılaşacağınıza eminim; cemiyeti tahrip ve imha mekanizmalarından en güncel olanı “kentsel dönüşüm”dür!İlk bakışta kentsel dönüşümün cemiyeti böylesine tesirli bir dönüştürücü ve sekülerleştirme aracı olarak kullanıldığını ve insanları tedrici olarak İslam’dan uzaklaştırdığını söylemek, işin ehli olmayan ve meselenin vahametini idrakten uzak kimilerine ilginç gelebilir. Ve hatta bu uyarı saçmalıkla itham edilebilir…Kentsel dönüşümün ideal bir şehirleşme modeline evrilmesi, mevcut uygulamalara bakıldığında hiç mi hiç mümkün görünmüyor!.

Halen kentsel dönüşüm adı altında yapılanlar; deprem emniyeti açısından sakıncalı olanların yanında rant açısından büyük beklentiler oluşturan bina ya da bina gruplarını yıkarak bunların yerine yoğunluğu artıran, daha yüksek katlı ve şehircilik ilkelerine ters düşen uygulamaların hayata geçirildiği bir tabloyu yansıtmaktadır. Şehirlerin dönüştürülmesiyle birlikte toplumun davranış biçimlerinin değiştiği, sosyal ilişkilerinin ve komşuluk münasebetlerinin ciddi oranda zayıflamasına neden olduğu bu yeni yapılaşma modeli ile kendilerinin de dönüştürüldüğünün farkında olmadan bir “toplumsal dönüşüm” yaşandığı ortadadır.

Dönüşüm toplumu öyle bir hale getirmiş ki; bu uygulamaların neticesinde mahalle olgusu yerlebir edilerek siteleşme adı altında yeni gettoların oluşturulmasıyla toplum daha fazla dönüşerek, kültürel ve inanç değerlerinin çok uzağında kalan insan kütleleri ve gençlik, bir oraya bir buraya savrulup durmaktadır.Merkezi yönetimin, çağdaş kentleşme politikaları üzerinden kentlerin kurtuluş reçetesi adına ortaya koymuş olduğu yüksek ve yoğun yapılaşma içindeki insanları, kalabalıklar içinde yalnızlaştırıp yozlaştırmakta… Bütün bunların neticesinde kutsalı olmayan, ahlakî ve kültürel değer endişesinden mahrum, hedefi olmayan insan yığınlarına dönüştürülmektedir…

Nispeten dindarlığı tercih eden kitlelerin çocuklarının da aynı kaderi paylaşmak zorunda bırakılmaları da başka bir hüzün ve endişe kaynağı olduğu unutulmamalıdır…Bu hal karşısında, dönüştürülen toplumla birlikte muhafazakâr iktidarın temelleri de sarsılmaktadır… Bunun ilk somut yansımalarının ve neticelerinin de 2019 Mart mahalli seçimlerinde net olarak ortaya çıktığı nasıl fark edilmez? Kentsel dönüşümün yoğun olarak hayata geçirildiği bölgeleri, İstanbul ölçeğinde ele alırsak gördüğümüz manzara çok net!  Anadolu Yakası’nda Kadıköy, Fikirtepe kentsel dönüşüm projesiyle tam anlamıyla yozlaşmış, kapitalizmin kalelerinin/kulelerinin yoğunlaştığı bir yapılar yığını bölgesine dönüşmüş ve zaten inanç değerleri açısından oldukça zayıf olan bu bölge daha da sekülerleşerek tam anlamıyla İslam karşıtlarının bir toplanma bölgesine dönüşmüştür.

Yine Anadolu Yakası’nda kentsel dönüşümün büyük ölçeklere ulaştığı Ataşehir’de ve Avrupa Yakası’nda Küçükçekmece, Beylikdüzü, Büyükçekmece ve benzeri semtler giderek değerler dünyamızdan uzaklaşmakta ve muhafazakâr iktidar giderek buralardan tasfiye edilmekte…İktidar eliyle ileri düzeyde kentsel dönüşümü gerçekleştirilen ve yüksek binalarla bunun sembolleştiğibölgelerde, mahalli idarelerdeki desteğin giderek gerilediği, bazı ilçelerle birlikte(biraz da dışarıdan destek ve etkilerle) önemli büyük şehirleri de kaybettiğide ortada.Mevcut gidişat aynı çizgide devam ederse bu kayıpların giderek artacağı ve merkezi hükümetin iktidardan uzaklaştırılması sonucuna götüreceği mukadder gibi görünmektedir.Bunu iktidar yetkililerinin, üst yönetiminin gör(e)memesi bize çok ilginç geliyor.

Sanki birileri, bile bile bu işleri yönetimden gizliyor ve mevcut durumun daha iyiye gidebileceği yönündeki yorumlarıyla yukarıyı tağşiş ediyor, en hafif tabirle oyalıyor. Ama gerçek, böyle tecelli etmiyor, çünkü gerçeğin acıması olmamaktadır! Dahası ilgili, yetkili ve sorumlu olanların bu mazereti, halkın kahir ekseriyeti nezdinde kabul görmüyor. Bu manada gerçeği görmek isteyenler, mahalli idarelerdeki seçimleri; özelde İstanbul ve Ankara gibi iki büyük şehrin kaybedilmesinin nedenlerini, doğrusu derinlemesine ve çok iyi etüt etmeleri gerekir. Şunu da ilave etmek gerekir ki; tabii ki kentsel dönüşüm uygulamaları ve yönetim hataları iktidar açısından kötüye gidişin sadece bir bölümü. Tek başına kentsel dönüşümün yanlış uygulanmasından dolayı iktidarın mahalli idarelerde ve genel olarak kamuoyunda bir iltifat kaybına uğradığını söylemek kolaycılık olur, ama çok ciddi etkenlerden birisinin bu olduğu ortadadır.

Mevcut iktidar, kendisi yansıtmasa da dışarıdan algılanan şekliyle İslamcı olduğuna dair bir iddia, bir görünümü olduğu yaygın bir kanaat.  Müslümanları temsil eden bir yapı oldukları algısı geniş kitlelerce kabul görmüş durumda. Türkiye’nin yegâne kurtuluş ümidi olan İslam’ın hoyratça davranışlarla tüketilmesi telifi kabil bir durum değildir. Bu sermayeyi, daha doğru bir ifadeyle bu evrensel değeri, kimsenin sorumsuzca harcamasına ve yozlaştırmasına müsaade edilmemelidir. Bu hususta herkes üzerine düşen vazifeyi yapmaktan imtina etmemeli, ilgilileri uyarmaktan geri durmamalıdır. Ve en önemlisi insanımızın ve hatta bütün bir İslam âleminin ve mazlum dünyanın umudu olan Yönetici’nin daha açık bir ifadeyle Cumhurbaşkanı’mızın, yüklendiği sorumluluk bilinciyle bu sese kulak vermesi gerekmektedir.

Mimar Mehmet Osmanlıoğlu

Mehmet Osmanlıoğlu

Mehmet Osmanlıoğlu

Yorum Yazın

Yorum Yazın...

Güncel Etkinlikler

Aralık

Ocak 2020

Şubat
Pzt
Sal
Çar
Per
Cum
Cmt
Paz
30
31
1
2
3
4
5
Etkinlikler için Ocak

1st

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Ocak

2nd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Ocak

3rd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Ocak

4th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Ocak

5th

Etkinlik Yok
6
7
8
9
10
11
12
Etkinlikler için Ocak

6th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Ocak

7th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Ocak

8th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Ocak

9th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Ocak

10th

Etkinlikler için Ocak

11th

Etkinlikler için Ocak

12th

Etkinlik Yok
13
14
15
16
17
18
19
Etkinlikler için Ocak

13th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Ocak

14th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Ocak

15th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Ocak

16th

Etkinlikler için Ocak

17th

Etkinlikler için Ocak

18th

Etkinlikler için Ocak

19th

20
21
22
23
24
25
26
Etkinlikler için Ocak

20th

Etkinlikler için Ocak

21st

Etkinlikler için Ocak

22nd

Etkinlikler için Ocak

23rd

Etkinlikler için Ocak

24th

Etkinlikler için Ocak

25th

Etkinlikler için Ocak

26th

27
28
29
30
31
1
2
Etkinlikler için Ocak

27th

Etkinlikler için Ocak

28th

Etkinlikler için Ocak

29th

Etkinlikler için Ocak

30th

Etkinlikler için Ocak

31st